1. Monkeys: Tus yuam sij rau Kev Tsim Kho Tshuaj Kho Mob
Monkeys, tshwj xeeb tshaj yog hom xws li Cynomolgus liab thiab rhesus liab, ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev txhim kho tshuaj tshiab raws li qhov zoo tshaj plaws sawv cev -ins rau tib neeg cov ntsiab lus. Vim lawv lub cev muaj zog thiab caj ces zoo sib xws rau tib neeg, cov primates no tau nthuav dav siv hauv kev tshawb fawb preclinical.
Piv rau cov nas xws li nas thiab luav, kev sim liab pom muaj ntau dua lub cev thiab caj ces zoo li tib neeg, muaj peev xwm kis tau los ntawm yuav luag txhua yam kab mob thiab kab mob uas cuam tshuam rau tib neeg. Qhov kev sib raug zoo no ua rau muaj txiaj ntsig zoo rau qhov tseeb ntawm kev sim tshuaj preclinical ua los ntawm kev sim liab.
Los ntawm xyoo 1960, kev sim tshuaj rau tib neeg cov tshuaj tau ua tsuas yog siv nas, ib qho kev coj ua uas ua rau muaj kev puas tsuaj loj. Piv txwv li, Thalidomide, ib qho tshuaj tau pom zoo rau kev kho mob thaum sawv ntxov hauv cov poj niam cev xeeb tub tom qab kev sim nas, ua rau ntau dua 10,000 tus menyuam yug tshiab hauv ntau dua 30 lub teb chaws tsim kev ntxhov siab luv luv lossis deformed nqua vim tias cov tshuaj muaj kev phiv. Qhov xwm txheej no qhia txog qhov sib txawv ntawm caj ces loj ntawm nas thiab tib neeg.
Txhawm rau tiv thaiv cov xwm txheej zoo li no, tsoomfwv thoob ntiaj teb tau txhim kho cov qauv rau kev sim tshuaj. Hauv Teb Chaws Asmeskas, tam sim no FDA xav kom muaj peev xwm siv tshuaj los yog tshuaj tiv thaiv rau ob leeg nas (xws li nas lossis nas) thiab tsis yog- cov tsiaj nas (xws li dev thiab liab) ua ntej nkag mus rau theem kho mob. Tuam Tshoj, ib yam nkaus, tau hais tias txhua yam tshuaj tshiab R&D yuav tsum tso siab rau cov lus pom zoo uas tau los ntawm tsis yog - tib neeg primates ua ntej hloov mus rau hauv kev tshawb fawb soj ntsuam.
Txij li thaum qhov kev tswj hwm no, kev sim liab liab tau yog ib qho tseem ceeb ntawm kev tsim tshuaj tshiab. Tsis tas li ntawd, vim qhov kev txuag qis ntawm lub hom phiaj cov ntsiab lus loj hauv -molecule biopharmaceuticals thiab tshuaj tiv thaiv, me- cov tshuaj molecule kev sim tshuaj feem ntau siv cov qauv nas, kom tsis txaus siab qhov sib tw nrog tib neeg lub cev. Qhov no propels kev sim liab ua thawj qhov kev xaiv rau cov tshuaj loj molecule preclinical trials.
Raws li kev kwv yees, biopharmaceutical txoj kev tshawb fawb preclinical yuav tsum muaj tsawg kawg yog 60 qhov kev sim liab liab, nrog rau kev tshawb fawb txog kev mob toxicity nrog rau cov koob tshuaj ntau dua 28 hnub xav tau kwv yees li 40 tus liab. Yog tias kev tshawb fawb txog tshuaj metabolism kuj tseem ua, yuav tsum muaj 20 tus liab ntxiv.
Txawm li cas los xij, tsis yog txhua tus liab tsim nyog los ua cov kev sim. Muab cov txheej txheem siab ntawm kev sim kev tshawb fawb, kev tsim khoom tsim khoom nruj me ntsis yog qhov tsim nyog los tswj cov kab mob microbial thiab cab cab ntawm kev sim liab thiab xyuas kom meej meej keeb kwm yav dhau los lossis keeb kwm. Cov liab liab xav tau kev cuam tshuam rau tib neeg thiab tsawg kawg yog ob tiam ntawm kev yug me nyuam ua ntej suav tias yog kev sim tshuaj.
Tsis tas li ntawd, zoo ib yam li tib neeg, cov liab muaj lub voj voog ntev ntev. Kev sib deev maturation yuav siv li ntawm 4 xyoos txij thaum yug los, cev xeeb tub, thiab cev xeeb tub yuav tsum tau ib nrab xyoo, thiab feem ntau, tsuas yog ib tug xeeb ntxwv tshwm sim rau ib tug cev xeeb tub. Cov me nyuam yuav tsum muaj tsawg kawg yog 3 xyoos ua ntej lawv tuaj yeem siv rau kev sim. Lub voj voog loj hlob ntev thiab qeeb qeeb qeeb ua rau nws nyuaj rau ntxiv qhov kev sim liab mov hauv lub sijhawm luv luv, muab tso rau lawv ua cov peev txheej zoo ib yam li microchips.
(Qhov chaw faib khoom ntawm primates niaj hnub no piv nrog rau lub sijhawm ob lub sijhawm sov tshaj plaws ntawm 55 lab xyoo dhau los: Eocene Climatic Optimum, thiab nruab nrab -Miocene Climatic Optimum.)
Yav dhau los, cov liab liab ntawm cov teb chaws Asia feem ntau raug xa tawm mus rau Tuam Tshoj. Tam sim no, cov teb chaws xws li Kaus Lim Kauslim thiab Nyij Pooj tau koom nrog kev sib tw rau cov peev txheej liab thaum lub teb chaws liab zoo li Cambodia thiab Nyab Laj tau pom muaj zog ntxiv rau lawv txoj kev tswj hwm ntawm kev sim liab xa tawm.
Ua tsaug rau qhov tsis txaus ntawm cov tsiaj qus qus, Tebchaws Europe thiab Asmeskas yog cov neeg siv khoom loj tshaj plaws ntawm kev sim liab thoob ntiaj teb. Paub txog qhov tseem ceeb ntawm cov tswv yim, Tebchaws Asmeskas tau xaiv cov liab sim raws li cov tswv yim kev pab cuam thaum ntxov li xyoo 2002. Nws muaj txog 35,000 primates, suav nrog 25,000 tus liab sim nyob rau hauv xya lub teb chaws primate tshawb fawb cov chaw pab nyiaj los ntawm National Institutes of Health (NIH). Tsis tas li ntawd, nws imports ntau tshaj 30,000 tus liab sim txhua xyoo.
Muaj ib qho tseem ceeb tuav ntawm txoj kev loj hlob ntawm cov tshuaj tshiab, sim liab liab yog li irreplaceably tseem ceeb heev kev kho mob cov tswv yim kev pab cuam.
2. Qhov cuam tshuam ntawm COVID-19 thiab lub cim nco txog hauv kev sim liab xav tau
Qhov kev sib kis ntawm COVID-19 tau qhia txog qhov muaj txiaj ntsig zoo ntawm kev sim liab. Tus kab mob kis thoob qhov txhia chaw ua rau muaj kev xav tau tshuaj tiv thaiv thiab COVID-19 kev txhim kho tshuaj. Hauv 2021 ib leeg, Tuam Tshoj tau sau npe 3,358 qhov kev sim tshuaj ntsuam xyuas. Piv txwv li kev kwv yees kwv yees tias tsuas yog 1,000 ntawm cov haujlwm no xav tau kev sim liab, nrog rau txhua qhov haujlwm xav tau 60 tus liab, qhov kev thov txhua xyoo ncav cuag 60,000 tus liab sim.
Tuam Tshoj yog lub ntiaj teb loj tshaj plaws breeder thiab exporter ntawm kev sim liab. Txhua xyoo, peb xa cov liab liab los ntawm cov teb chaws Asia sab hnub tuaj, cog cov liab sim, thiab xa tawm mus rau cov teb chaws zoo li Asmeskas. Txawm li cas los xij, cuam tshuam los ntawm kev sib kis, kev txwv tsis pub ua lag luam tsiaj qus hauv Suav teb thaum Lub Ib Hlis 26, 2020, tau txwv tsis pub xa tawm thiab xa tawm ntawm kev sim liab. Qhov kev cuam tshuam sai sai no cuam tshuam rau lub ntiaj teb lub peev xwm ntawm kev sim kev yug menyuam liab.
Sib nrug los ntawm qhov xwm txheej kis thoob qhov txhia chaw, txoj kev loj hlob sai ntawm cov tshuaj molecule loj thiab cov kws kho mob tshiab hauv kev lag luam biopharmaceutical thoob ntiaj teb nyob rau xyoo tas los no kuj tau ua ib feem tseem ceeb hauv kev thov nce qib. Cov kev txhim kho no tswj hwm kev siv cov liab sim rau kev nyab xeeb tshuaj thiab kev ntsuas kev ua tau zoo.
Rau cov tuam txhab CXO, qhov kev sim ntau dua cov peev txheej liab uas lawv muaj, qhov yooj yim dua nws yog txhawm rau txeeb kev lag luam. Lawv muaj peev xwm txawm monopolize cov peev txheej no ua cov cuab yeej cuab tam. Txawm li cas los xij, tom qab kis thoob qhov txhia chaw, qhov ntim ntawm COVID-19 tshuaj tiv thaiv thiab kev txhim kho tshuaj poob. Tus nqi liab hauv tsev tau poob qis, cuam tshuam rau cov tuam txhab CXO uas yav dhau los cov liab stocked siab.
3. Kev tsis sib haum xeeb thiab yav tom ntej
Kev sim liab ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev lag luam kws tshuaj raws li qhov zoo tshaj plaws hloov pauv rau tib neeg kev kawm. Lawv tau siv dav hauv kev tshawb fawb preclinical vim lawv lub cev thiab caj ces zoo sib xws rau tib neeg. Nyob rau hauv sib piv rau cov nas, sim liab liab qhia ib tug ntau dua℃ntawm zoo sib xws rau tib neeg, tso cai rau kom paub tseeb preclinical xeem.
Yav dhau los, kev txhim kho tshuaj tau vam khom rau kev kuaj nas, rau qhov tshwm sim tsis zoo xws li thalidomide tragedy. Txhawm rau zam qhov xwm txheej zoo li no, tsoomfwv thoob ntiaj teb tau tsa cov qauv rau kev sim tshuaj preclinical. Piv txwv li, tam sim no FDA tau txiav txim rau kev sim rau cov nas thiab tsis yog - cov tsiaj nas, suav nrog cov liab, ua ntej nkag mus rau kev sim tshuaj. Hauv Suav teb, cov lus pom zoo tau muab los ntawm tsis yog- tib neeg cov tsiaj txhu yuav tsum muaj rau kev txhim kho tshuaj tshiab ua ntej mus rau kev tshawb fawb soj ntsuam.
Kev sim liab tau dhau los ua ib qho tseem ceeb ntawm kev tsim tshuaj txij thaum ntawd los. Lawv yog ib qho tseem ceeb tshwj xeeb tshaj yog rau kev ntsuam xyuas preclinical ntawm cov tshuaj molecule loj, raws li lawv cov tshuaj pleev ib ce zoo sib xws nrog tib neeg piv rau cov qauv tsiaj me.
Txawm li cas los xij, tsis yog txhua tus liab tuaj yeem siv los ua kev sim. Kev nruj kev yug me nyuam thiab kev tswj xyuas yog tsim nyog los xyuas kom meej meej keeb kwm ntawm noob caj noob ces thiab txo qis microbial thiab parasitic load. Cov liab liab xav tau kev cuam tshuam rau tib neeg thiab ntau tiam neeg ntawm kev yug me nyuam ua ntej raug txiav txim siab rau kev sim.
Lub voj voog me nyuam qeeb thiab lub sij hawm ntev ntawm kev loj hlob ntawm cov liab ua rau muaj teeb meem hauv kev nce lawv cov khoom sai. Qhov kev tsis txaus no, ua ke nrog kev xav tau ntau ntxiv rau kev sim liab, tau ua rau lub ntiaj teb tsis txaus thiab nce nqi tseem ceeb.
Tus kab mob COVID-19 kis mus ntxiv tau qhia txog qhov muaj txiaj ntsig zoo ntawm kev sim liab. Qhov kev thov tshuaj tiv thaiv ntau ntxiv thiab COVID-19 kev txhim kho tshuaj tau ua rau muaj kev xav tau rau kev sim liab hauv kev sim tshuaj. Tuam Tshoj, ua tus loj tshaj plaws breeder thiab exporter ntawm kev sim liab, ntsib kev cuam tshuam cov saw hlau vim yog txwv tsis pub ua lag luam tsiaj qus.
Qhov tsis txaus tam sim ntawm kev sim liab ua rau cov nqi nce siab hauv lub sijhawm luv luv. Thaum cov nqi hauv tsev tau maj mam txo qis txij li tus kabmob kis tau zoo zuj zus, cov nqi thoob ntiaj teb tseem nyob siab, tsim kom muaj tus nqi sib txawv. Qhov sib txawv no tau ua rau muaj kev hloov pauv hauv CRO xaj rau Tuam Tshoj, nyiam CXO cov tuam txhab nrog kev nkag mus rau cov kev sim liab.
Kev tsis sib haum xeeb nyob ib puag ncig kev sim tsiaj, nrog rau kev txhawj xeeb txog kev ncaj ncees thiab kev sib cav txog kev siv tsiaj nyob rau kev sim. Lub siab los ntawm cov koom haum tiv thaiv tsiaj tau ua rau muaj kev kaw cov liaj teb thiab txwv kev thauj mus los.
Kev nce qib hauv lwm cov thev naus laus zis, xws li kev txawj ntse txawj ntse, lub cev - ntawm -a-chip systems, thiab organoids, txhawm rau txo kev cia siab ntawm kev sim tsiaj. Cov chaw tawm tshiab no tau cog lus tias yuav hloov cov qauv tsiaj txhu. Organ-on-a-chip thev naus laus zis, piv txwv li, siv cov microfluidics los hloov kho lub cev ntawm tib neeg lub cev thiab tuaj yeem siv rau kev nyab xeeb tshuaj thiab kev ntsuas kev ua tau zoo.
Txawm hais tias qhov kev hloov pauv ntawm kev sim tsiaj tej zaum tseem yuav nyob rau lub qab ntug, kev sim liab tseem tseem muaj peev xwm tseem ceeb hauv lub sijhawm luv. Kev tshawb fawb txuas ntxiv thiab kev txhim kho ntawm lwm cov thev naus laus zis yuav ua rau txoj hauv kev rau yav tom ntej nrog txo kev cia siab rau kev sim tsiaj.













